Triển lãm tranh "Thuỷ mộc xuân thu – Tranh của Bao Lâm" khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa

Ngày 22 tháng 9 năm 2026, triển lãm tranh "Thuỷ mộc Xuân Thu – Tranh của Bao Lâm", do Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa cùng Trung tâm Nghiên cứu Nghệ thuật Ngô Quán Trung Đại học Thanh Hoa phối hợp tổ chức, chính thức khai mạc tại Bảo tàng Nghệ thuật Học viện Nghệ thuật và Thiết kế, Đại học Thanh Hoa.

Triển lãm trưng bày 103 bức phác thảo và tác phẩm gốc của Bao Lâm, giáo sư tại Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa. Các tác phẩm được trình bày một cách có hệ thống theo hành trình nghệ thuật của ông qua các giai đoạn khác nhau, điểm nhấn là các bức phác thảo và tác phẩm sáng tạo trong thập kỷ qua, như một lời tri ân nhân kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa.

Tại lễ khai mạc, Bí thư Đảng ủy Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa Đàm Xuyên, Phó Chủ tịch Hội đồng Đại học Thanh Hoa Vương Nham, Giáo sư kỳ cựu ngành Nhân văn tại Đại học Thanh Hoa Đỗ Đại Khải, Giáo sư kỳ cựu ngành Nhân văn tại Đại học Thanh Hoa Lưu Cự Đức, Giáo sư Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa Nguỵ Tiểu Minh, Giám đốc Khoa Mỹ thuật tại Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa Văn Trung Ngôn, và nghệ sĩ triển lãm kiêm Giáo sư Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa Bao Lâm lần lượt phát biểu. Ông Vương Minh Chỉ, nguyên Phó Hiệu trưởng Đại học Thanh Hoa, cũng đã có bài phát biểu và tuyên bố khai mạc triển lãm, Giáo sư Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa Chu Ái Dân chủ trì lễ khai mạc.

Văn Trung Ngôn, Giám đốc Khoa Mỹ thuật thuộc Học viện Mỹ thuật Đại học Thanh Hoa phát biểu

Trong bài phát biểu của mình, ông Văn Trung Ngôn, Giám đốc Khoa Mỹ thuật thuộc Học viện Mỹ thuật Đại học Thanh Hoa, nhận định rằng hoạ sĩ Bao Lâm là người tham gia thúc đẩy quan trọng trong việc thành lập và phát triển Khoa Mỹ thuật tại Đại học Thanh Hoa. Trong nhiệm kỳ của mình, ông đã tiên phong thực hiện mô hình giảng dạy giáo dục đại cương "kết hợp hội hoạ Đông - Tây, xóa nhoà ranh giới chuyên môn", tuân thủ triết lý giảng dạy "cả hai kỹ năng đều phải nằm lòng", nhấn mạnh sự cần thiết của tư duy phản biện ở người sáng tạo, ông sử dụng phong cách giảng dạy sắc bén và thực tế, mang lại lợi ích to lớn cho cả giảng viên lẫn sinh viên. Những tác phẩm này không chỉ thể hiện phong cảnh nổi tiếng của Đại học Thanh Hoa mà còn miêu tả những loài thực vật và vật thể không mấy nổi bật trong khuôn viên trường. Với những nét vẽ sống động, tác phẩm của ông cho phép người xem cảm nhận được ánh sáng, gió và sức sống của thiên nhiên. Đặc biệt trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, các tác phẩm của ông nhấn mạnh nhận thức về sáng tạo nghệ thuật, nơi cần có "sự hiện diện thực sự của con người".

Vương Minh Chỉ, nguyên Phó Hiệu trưởng Đại học Thanh Hoa kiêm Giáo sư kỳ cựu ngành Nhân văn phát biểu

Ông Vương Minh Chỉ, nguyên Phó Hiệu trưởng Đại học Thanh Hoa kiêm Giáo sư kỳ cựu ngành Nhân văn, cho rằng các tác phẩm của Bao Lâm tưởng chừng đơn giản, thực chất lại chứa đựng tính sáng tạo phong phú và suy tư triết học sâu sắc, phản ánh cá tính không hùa theo đám đông, chủ động tư duy thấu đáo của ông. Phong cách triển lãm độc đáo có một không hai của ông đã mang đến những ý tưởng mới cho tranh phong cảnh, đồng thời truyền cảm hứng sâu sắc cho các nghệ sĩ.

Bao Lâm, giáo sư tại Học viện Nghệ thuật và Thiết kế Đại học Thanh Hoa phát biểu

Từ năm 2010, Bao Lâm kiên trì bước ra khỏi xưởng vẽ, thường xuyên đi vẽ thực tế quanh năm, từ trong cảnh sắc thiên nhiên tìm kiếm các quy luật hình thức của hội họa. Trong quan niệm sáng tác của ông, giá trị cốt lõi của việc vẽ thực tế không nằm ở kỹ thuật điêu luyện hay chép lại cảnh vật y như thật, đặc biệt không phải là sự bắt chước máy móc. Ngược lại, thông qua quá trình liên tục quan sát, so sánh, đánh giá và chủ động lựa chọn, người họa sĩ sẽ rèn luyện được cảm quan nghệ thuật và không ngừng đổi mới nhận thức sáng tác của mình. Ông từng trồng và ngắm hoa hướng dương tại xưởng vẽ ở Hoài Nhu, chuyên tâm khắc họa chúng. Trên khung vải, ông nhiều lần vẽ chồng lớp và không ngừng tạo hình lại. Dưới ngòi bút của ông, những bông hoa hướng dương thoát khỏi sự sao chép cứng nhắc, ông mang lại cho chúng sức sống mãnh liệt tuân theo quy luật luân chuyển tự nhiên của bốn mùa. Các bức tranh của ông giống như một tấm gương phản chiếu thiên nhiên và nội tâm, lưu giữ chân thực trạng thái "hiện diện" của người nghệ sĩ khi đắm chìm vào sáng tác và dùng trái tim để cảm nhận thế giới.

Từ năm 2020, Bao Lâm chuyển hướng vẽ thực tế về khuôn viên trường Đại học Thanh Hoa, lấy trường học làm nền tảng để thực hiện các hoạt động giáo dục nghệ thuật. Ông mở các lớp tự chọn, dẫn dắt sinh viên từ nhiều ngành học khác nhau đến đầm sen Thanh Hoa để ngắm cảnh và vẽ thực tế. Đối với nhiều sinh viên trẻ lần đầu tiếp xúc với việc vẽ ngoài trời, ông không bao giờ đặt ra các tiêu chuẩn cứng nhắc. Ông chỉ hướng dẫn các em trung thành với cảm xúc thực của bản thân, vẽ những gì mình thấy, khắc họa nắng mưa, cây cỏ bốn mùa, lưu giữ lại cảnh vật trong trường, qua đó thể hiện cảm nhận chân thực và tình yêu sâu sắc của chính các em đối với cuộc sống đại học. Riêng với các tác phẩm vẽ đầm sen của chính Bao Lâm, ông đã biến cảnh sắc bốn mùa luân chuyển của trường học và ký ức thanh xuân của thầy trò thành những tác phẩm nghệ thuật. Những bức tranh này lưu giữ lại vẻ đẹp của cây cỏ thiên nhiên, sự tuần hoàn của năm tháng, thể hiện rõ nét ý nghĩa sâu sắc của chủ đề "Thủy mộc xuân thu".

Trong sáng tác nghệ thuật, Bao Lâm đi sâu vào con đường giao thoa giữa nghệ thuật Đông - Tây, hình thành nên một ngôn ngữ hội họa mang đậm dấu ấn cá nhân. Phong cách sáng tác của ông vừa đến từ quá trình nghiên cứu có hệ thống về nghệ thuật hiện đại phương Tây trong thời gian du học tại Pháp, vừa đến từ nền tảng văn hóa ngàn năm của tranh sơn thủy truyền thống Trung Quốc. Sự kết hợp và giao thoa giữa nghệ thuật phương Đông và phương Tây đã tạo nên ngôn ngữ vẽ tranh phong cảnh độc đáo của ông.

Ông cho rằng, một thử nghiệm quan trọng của hội họa hiện đại là phân tách các sự vật khách quan thành các hình khối và màu sắc mang tính hình học, làm giảm đi cách thể hiện chiều sâu không gian theo kiểu truyền thống. Thay vào đó, họa sĩ sẽ dựa vào sức căng tương phản của việc sắp xếp các điểm và đường nét, nhịp điệu, màu sắc nóng lạnh, độ thưa - dày của bức tranh để xây dựng một trật tự hình ảnh hoàn toàn mới. Thực hành nghệ thuật này giúp mở ra không gian tự do cho sáng tác thông qua các mặt phẳng. Sự khám phá nghệ thuật này là mục tiêu theo đuổi chung của nhiều thế hệ nghệ sĩ trong giới hàn lâm. Dưới góc nhìn của Bao Lâm, quá trình tìm kiếm "trật tự phổ quát" trong hội họa vẫn chưa bao giờ dừng lại. Cho dù nghệ thuật đương đại có đa dạng và biến đổi ra sao, thì khát khao hướng tới lý trí và trật tự của con người vẫn luôn tiếp diễn. Giá trị nghệ thuật và chiều sâu nhân sinh đích thực luôn bắt nguồn từ sự khám phá và kiên trì theo đuổi không ngừng nghỉ.